Fantastische Filmlocaties 16 juli '26
Het is dit jaar 50 jaar geleden dat een immens grote filmploeg zich in Deventer verzamelde voor de opnamen van wat op dat moment de duurste onafhankelijk geproduceerde film aller tijden ging worden. Met een budget van 25 miljoen dollar wilde producent Joseph E. Levine het indrukwekkende boek van zijn vriend Cornelius Ryan verfilmen over de Slag om Arnhem in september 1944: A Bridge Too Far.
De film kende niet alleen een indrukwekkend budget en een imposante reeks filmlocaties, maar ook een lijst van beroemde acteurs waar elke andere film van dat moment bij verbleekte: Sean Connery, Gene Hackman, Michael Caine, Anthony Hopkins, Ryan O’Neal, Robert Redford, Laurence Olivier en Liv Ullmann. En dan laat ik er nog verschillende achterwege.
Producent Joseph E. Levine en regisseur Richard Attenborough kozen voor Deventer om de slag uit te beelden, omdat de brug in Arnhem zelf uit praktische overwegingen niet te gebruiken was. Er was sinds de oorlog te veel nieuwbouw verrezen in de directe omgeving, wat het filmen bemoeilijkte. In Deventer kon de Wilhelminabrug over de IJssel mooi doorgaan voor de brug in Arnhem.
Hoewel de filmploeg ook draaide in plaatsen als Nijmegen, Zutphen, Terwolde, Bronkhorst en De Steeg, werd vooral Deventer op z’n kop gezet. De opnamen grepen diep in in het dagelijkse leven van de bewoners van de stad, maar vijftig jaar na dato kijken de oudere inwoners nog steeds met plezier terug op de tijd dat Hollywood neerstreek in Deventer.
Eén persoon in het bijzonder is, zoals ze zelf keer op keer zegt, “nooit meer van de brug afgekomen”. Reineke Kramer was een twintiger werkzaam bij de VVV toen ze in 1975 werd gevraagd om wat filmmakers rond te leiden. Een jaar later werd ze aangenomen als productieassistente en maakte ze het hele filmcircus van dichtbij mee. Enkele jaren terug interviewde ik haar daarover voor de podcastaflevering over de filmlocaties van A Bridge Too Far.
Afgelopen maand ging ik met Reineke naar de tentoonstelling over 50 jaar A Bridge Too Far in De Waag in Deventer om herinneringen op te halen. Daar werd mij opnieuw duidelijk dat de ervaringen die ze toen opdeed haar nog altijd vaak terugbrengen naar die tijd in 1976. En dat Reineke Kramer inderdaad nooit meer van die brug gaat afkomen.
Wil je het hele verhaal horen en luisteren naar de herinneringen van Reineke? Luister dan hier naar de aflevering van de podcast Fantastische Filmlocaties over A Bridge Too Far.
Jeroen Huijsdens
============================